Dziś zapraszam do wykonania ciasta znanego wszystkim, a pochodzącego
ze zbiorów przepisów Siostry Anastazji. Będzie to oczywiście Marysieńka. Zawsze
zastanawiałem się nad tym skąd wzięła się nazwa tego pysznego placka. Może był
to ulubiony deser Marii z Łączyńskich Walewskiej, metresy cesarza Napoleona Bonaparte?
Nie sądzę, sztuka cukiernicza choć już dobrze rozwinięta w tamtym okresie w
naszym kraju, nie oferowała jeszcze takich wymyślnych przekładanych placków.
Tym bardziej nazwa nie może pochodzić od Marii Kazimiery de La Grange d’Arquien,
żony króla Jana III Sobieskiego, chociaż skojarzenie z nazwą ciasta jest tu
wręcz idealne, bowiem Król Jan III Sobieski w ten sposób zwracał się do swej
ukochanej żony. Najbardziej prawdopodobnym jest pochodzenie nazwy tego ciastka
od nazwy cukierni Marysieńka, która była bardzo popularna w przedwojennym
Krakowie i być może tam powstał pierwszy raz ten wspaniały wypiek. Nie jestem
do końca pewny, że tak właśnie było ale może ktoś z was, drodzy czytelnicy, ma
jakąś większą wiedzę na ten temat. Będę wdzięczny za wszelkie wskazówki.
Ile osób noszących imię Marysia tyle też osobowości. Identycznie jest
z ciastem o tym wdzięcznym imieniu. Chcąc upiec ten smakołyk zacząłem poszukiwania
przepisu od książki Siostry Anastazji i potraktowałem go jako wzorcowy.
Następnie rozpocząłem poszukiwania w sieci. I tu niespodzianka. Praktycznie
żaden z przepisów nie był jak pierwowzór przepisu siostry Anastazji. Jak nie
zmieniono ilości dotyczące poszczególnych składników (szczególnie cukru), to
znów zastosowano zupełnie inną masę do przekładania placka. Można powiedzieć
wariacje na temat Marysieńki. Jak wszyscy to wszyscy i ja też postanowiłem
zmodyfikować troszeczkę swoją Marysieńkę. Jaki efekt uzyskałem możecie się
przekonać robiąc ten deser według mojego przepisu, dla mnie bomba. Na koniec dodam,
że Marysia (Marysieńka) to jedyna kobieta, którą jak mówi stare porzekadło,
udało mi się przerobić na swoje kopyto, bez żadnych sprzeciwów i oporów z jej
strony.
Życzę Smacznego.
WYKONANIE BRZOSKWINIOWEJ MARYSIEŃKI
Aby nasz wypiek się udał potrzebujemy wykonać następujące czynności:
- upiec biszkopt kakaowy
- upiec blat z bezy orzechowej
- zrobić krajankę z brzoskwiń
- zrobić krem brzoskwiniowo-budyniowo-maślany
- przygotować nasącz z likieru Amaretto
- zrobić polewę czekoladową
- złożyć Brzoskwiniową Marysieńkę z przygotowanych składników
I. Wykonanie biszkoptu kakaowego
1. Wszystkie składniki potrzebne do wykonania powinny być w
temperaturze pokojowej
- Duże jajka – 8 szt.
- Cukier drobny do wypieków – 250 g
- Mąka pszenna – 160 g
- Kakao – 60 g
![]() |
| Potrzebne składniki |
2. Białka oddzielić od żółtek. Następnie ubić je na najwyższych obrotach
miksera na sztywną pianę. Po czym poznać powstanie sztywnej piany? Jedną z
oznak jest to, że piana utrzymuje się w misce gdy ją odwrócimy do góry nogami.
Drugą jest powstanie tak zwanych miękkich szczytów (z ang. soft pick). Polega
to na tym, że przy wyjmowaniu końcówek miksera z ubitej piany powstają
charakterystyczne wyniosłości z ostro zakończonymi szczytami, które natychmiast
załamują się i opadają.
3. Od tego momentu nie przerywając ubijania dodawać łyżka po łyżce drobny
cukier. Ważne jest aby przed dodaniem kolejnej porcji cukru uprzednio dodana
była już rozpuszczona w pianie. Z mojej praktyki wynika, że aby rozpuścić 1,5
łyżki cukru w pianie musi minąć około minuty ubijania. Jeżeli chcemy upewnić
się, że cukier już się rozpuścił można zanurzyć na chwilę w pianie dwa palce i
rozetrzeć ją pomiędzy nimi. Jeśli nie wyczuwamy wyraźnych grudek cukru to znak,
że właśnie się rozpuścił. Leciutko wyczuwalne ziarnistości cukru są
dopuszczalne przed dodaniem kolejnej porcji. Ważne jest to aby ich nie było na
samym końcu ubijania gdy już zużyjemy cały cukier. Proces ubijania piany z
cukrem może trwać nawet 10-12 minut. Proszę się jednak nie martwić, cukier
utrwala pianę, dlatego nie jesteśmy w stanie jej przebić podczas tak długiego
czasu ubijania.
4. Następnie w dalszym ciągu ubijając, dodawać również żółtko po żółtku
odczekując po jednej minucie między kolejno dodawanymi porcjami. Ten proces
może trwać około 10 minut. Po tym czasie nasza ubita piana z cukrem i żółtkami
podwoi swoją objętość.
5. Wyłączyć mikser i do ubitej masy dodać przesianą mąkę i kakao. Wymieszać
masę krótko i delikatnie tylko do połączenia składników tak aby masa nam nie
osiadła. Proszę pamiętać, że biszkopt jest pieczony bez proszku do pieczenia i
będzie miał szanse urosnąć tylko z powietrza, które wtłoczyliśmy w pianę
podczas jej ubijania.
6. Prostokątną formę o wymiarach 24 x 37 cm, 28 x 36 cm lub 25 x 36 cm
wyłożyć papierem do pieczenia. Uwaga, proszę wyłożyć samo dno, bez boków. Boków
formy również niczym nie smarować W innym przypadku biszkopt po upieczeniu nam
opadnie.
7. Delikatnie wyłożyć ciasto do formy i wyrównać je. Piec z włączonym
termoobiegiem w temperaturze 170-175°C przez około 30-35 minut lub aż do
uzyskania tak zwanego suchego patyczka.
8. Po upieczeniu gorące ciasto wyjąć z piekarnika i z wysokości około
30-40 cm upuścić je na podłogę. Czynność powtórzyć, a następnie zostawić ciasto
w formie w temperaturze pokojowej do całkowitego wystygnięcia. Proszę mi
uwierzyć, że rzucanie biszkoptu jest czynnością niezbędną, gdyż dzięki temu
nasz biszkopt nie opadnie i będzie równy jak stół. Oczywiście równy jak stół
dotyczy biszkoptów jasnych. W biszkopcie kakaowym zawsze dopuszczalne jest
bardzo leciutkie wzniesienie. Taka jest po prostu jego natura.
9. Po wystudzeniu biszkoptu jego boki oddzielić nożykiem od formy.
Rozpiąć formę i wystudzony placek przekroić tak aby uzyskać 2 blaty o mniej
więcej równej grubości.
II. Wykonanie blatu z bezy orzechowej
1. Wszystkie składniki potrzebne do wykonania powinny być w temperaturze
pokojowej
- Białka jajek – 6 szt.
- Cukier drobny do wypieków – 240 g
- Orzechy włoskie drobno posiekane lub zmielone – 300 g
- Mąka pszenna – 1 czubata łyżka
- Mąka ziemniaczana – 1 czubata łyżka
![]() |
| Potrzebne składniki |
2. Ubić bezę postępując tak jak to opisane jest przy wykonywaniu
biszkoptu kakaowego w punkcie drugim i trzecim. Uzyskana masa na bezę musi być lśniąca i bardzo sztywna tak że po
wyjęciu końcówek miksera na masie i na mieszadłach tworzą się tak zwane twarde
szczyty (z ang. hard pick), które nie załamują się i nie spadają z mieszadeł.
![]() |
| Lśniąca i gęsta prawidłowo ubita masa bezowa |
3. Dodać następnie przesiane mąki i zmielone lub drobno posiekane
orzechy. Delikatnie wymieszać szpatułką tylko do wymieszania składników. Po
dodaniu składników i ich wymieszaniu masa bezowa może lekko opaść. Jest to
zjawisko normalne, gdyż spowodowane jest to przez orzechy, które zawierają
przecież sporo tłuszczu.
![]() |
| Masa bezowa wymieszana ze zmielonymi orzechami włoskimi |
4. Dno prostokątnej formy o takich samych wymiarach jak użyto do
biszkoptu orzechowego wyłożyć papierem do pieczenia. Przełożyć masę
bezowo-orzechową do formy. Wyrównać łyżką lub szpatułką.
5. Piec z włączonym termoobiegiem w temperaturze 175°C
przez około 30-35 minut. Gdy beza już się upiecze, wyłączyć piekarnik i
pozostawić w środku do czasu jej przestygnięcia. Po wystudzeniu boki oddzielić
nożykiem od formy. Rozpiąć formę i wystudzoną bezę zostawić do momentu składania
deseru. Można ją również upiec dzień wcześniej.
![]() |
| Upieczony blat bezy orzechowej |
Wykonanie krajanki z brzoskwiń
Otworzyć puszkę z brzoskwiniami. Odcedzić je od soku. Pokrajać
brzoskwinie ostrym nożem na drobną kosteczkę. Pozostały sok po odcedzaniu
potrzebny będzie do wykonania kremu brzoskwiniowo-budyniowo-maślanego.
![]() |
| Brzoskwinie z puszki pokrojone w kosteczkę |
Wykonanie kremu brzoskwiniowo-budyniowo-maślanego
- Puszka brzoskwiń o wadze 820 g – 1 szt.
- Sok brzoskwiniowy po otwarciu puszki brzoskwiń i odcedzeniu owoców - 380-420 ml
- Woda – około 350 ml
- Cukier – 7 łyżek
- Żółtka jajek – 6 szt.
- Mąka pszenna – 1 czubata łyżka
- Budyń śmietankowy w proszku bez dodatku cukru na 500 ml mleka – 2 opakowania
- Masło lub margaryna (Kasia) – 250 g
![]() |
| Potrzebne składniki |
1. Do naczynia z podziałką przelać syrop z odcedzonych brzoskwiń z
puszki. Uzupełnić wodą do objętości 600 ml. Przelać do garnka o pojemności
około 3 lub 3,5 litra. Dodać cukier w ilości podanej powyżej i zagotować.
![]() |
| Odcedzonego soku jest zazwyczaj około 400 ml |
2. W tym czasie do osobnej miski wlać 150 ml wody, dodać żółtka, mąkę
oraz opakowania budyniu w proszku. Wszystko zmiksować.
3. Na wrzący syrop brzoskwiniowy wlać zmiksowaną wcześniej mieszankę
żółtkowo-budyniową i cały czas mieszając ugotować budyń. Zgasić gaz, przykryć
garnek szczelnie folią spożywczą i zostawić do ostygnięcia. Budyń można również
przygotować dzień wcześniej.
![]() |
| Ugotowany i wystudzony budyń |
4. Masło umieścić w misie miksera i utrzeć je do puszystości. Następnie
nie wyłączając miksera dodawać partiami wystudzony budyń aż do uzyskania
gładkiej jednolitej masy.
![]() |
| Masło ucieramy na białą puszystą masę |
![]() |
| Następnie partiami dodajemy wystudzony budyń, miksując do uzyskania jednolitej masy |
Wykonanie nasączu z likieru Amaretto
- Likier Amaretto – 75 ml
- Woda – 150 ml
- Sok z wyciśniętej cytryny – 2 łyżeczki lub do uzyskania ulubionego smaku
![]() |
| Nasącz przygotowany |
Ilość nasączu, którą podaje, jest wystarczająca do nasączenia biszkoptu. Jeśli ktoś jednak życzy sobie użyć mniej lub więcej nasączu można przygotować własną objętość. Pamiętać należy przy tym aby stosunek likieru Amaretto do wody był zawsze zachowany w proporcji 1 + 2. Co do soku z cytryny to przy zmianie podanych objętości proponuję dodawać go do uzyskania ulubionego smaku.
Wykonanie polewy czekoladowej (ganache czekoladowy)
- Śmietana kremówka 36% lub 30% - 200 g
- Czekolada mleczna – 100 g
- Czekolada gorzka – 100 g
Prawidłowe wykonanie tej polewy zależy od jakości użytych składników.
Używać tylko naturalnej śmietany kremówki i dobrej jakości czekolady.
W garnuszku podgrzać śmietanę kremówkę prawie do wrzenia ale nie
dopuścić do jej zagotowania. Zgasić gaz i zdjąć z palnika. Wrzucić posiekaną
czekoladę. Troszkę poczekać aż czekolada się rozpuści. Wymieszać do uzyskania
gładkiego lśniącego sosu.
Wykonanie Brzoskwiniowej Marysieńki
![]() |
| Pierwszy blat biszkoptu kakaowego zapiąć z powrotem do formy w której był pieczony. Nasączyć połową przygotowanego nasączu. |
![]() |
| Posmarować równomiernie połową kremu brzoskwiniowo-budyniowo-maślanego. Rozłożyć na kremie połowę krajanki brzoskwiniowej. |
![]() |
| Następnie położyć blat z bezy orzechowej i lekko docisnąć. |
![]() |
| Na bezie orzechowej równomiernie rozsmarować pozostałą część kremu brzoskwiniowo-budyniowo-maślanego i rozłożyć na nim pozostałą część krajanki brzoskwiniowej. |
![]() |
| Następnie położyć na wierzch drugi blat biszkoptu kakaowego i nasączyć resztą przygotowanego nasączu. |

























